Hipoteka to ograniczone prawo rzeczowe, które służy zabezpieczeniu oznaczonej wierzytelności pieniężnej na nieruchomości. Daje ona wierzycielowi prawo do dochodzenia zaspokojenia swoich roszczeń z danej nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości.
Wpis hipoteki do księgi wieczystej ma charakter konstytutywny, co oznacza, że zabezpieczenie powstaje dopiero w momencie widnienia w rejestrze, a nie w chwili podpisania umowy z bankiem. Raz ustanowiona hipoteka „podąża” za nieruchomością, więc kupując dom lub mieszkanie bez dokładnej weryfikacji działu czwartego księgi wieczystej, nabywca ryzykuje przejęcie odpowiedzialności za długi poprzedniego właściciela, co może prowadzić do utraty nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego.
