Prawo pierwokupu to uprawnienie określonego podmiotu do nabycia nieruchomości z pierwszeństwem przed innymi, w sytuacji gdy właściciel zawiera umowę sprzedaży z osobą trzecią. Jeśli prawo to zostanie wykonane, sprzedawca ma obowiązek sprzedać nieruchomość uprawnionemu na takich samych warunkach, jakie zostały ustalone w umowie z pierwotnym kupującym.
Ignorowanie prawa pierwokupu przy sprzedaży nieruchomości może prowadzić do nieważności całej transakcji, dlatego notariusz zawsze weryfikuje istnienie takich uprawnień na podstawie księgi wieczystej oraz przepisów szczególnych. W przypadku pierwokupu ustawowego (np. na rzecz gminy), uprawniony ma zazwyczaj miesiąc na podjęcie decyzji, a brak odpowiedzi w tym terminie jest równoznaczny z rezygnacją z prawa, co otwiera drogę do ostatecznego sfinalizowania sprzedaży z pierwotnym nabywcą.