Kupno siedliska z domem to marzenie wielu osób, które chcą zamieszkać bliżej natury. Siedlisko kojarzy się ze spokojem, przestrzenią i możliwością prowadzenia małego gospodarstwa. W praktyce jednak zakup takiej nieruchomości może wymagać spełnienia określonych warunków – zwłaszcza jeśli znajduje się na terenach rolnych. Dlatego już teraz dowiedz się, kto może kupić siedlisko i jakie przepisy mają tu zastosowanie!
Z tego artykułu dowiesz się:
|
Czym jest siedlisko?
Siedlisko to część gospodarstwa rolnego, na której stoją budynki mieszkalne i gospodarcze. Najczęściej znajduje się ono na działce oznaczonej w ewidencji jako „rolna”. Oznacza to, że podlega szczególnym zasadom zakupu określonym w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego.
W praktyce kupujący nie kupuje tylko domu, lecz również grunt rolny, na którym ten dom stoi.
Kto może kupić siedlisko?
W większości przypadków siedlisko może kupić każdy, ale pod pewnymi warunkami. Najważniejsze jest to, czy powierzchnia gruntów rolnych przekracza 1 hektar.
Jeśli siedlisko ma do 1 ha – kupić je może każdy. W takim przypadku:
- nie trzeba być rolnikiem,
- nie trzeba prowadzić gospodarstwa,
- nie ma obowiązku zamieszkiwania na stałe.
Dla wielu kupujących to najprostszy wariant – prawie brak dodatkowych wymagań.
Jeśli siedlisko przekracza 1 ha, wymagania są większe. Działki rolne powyżej 1 hektara kupować mogą głównie rolnicy indywidualni. Oznacza to, że kupujący musi:
- mieszkać na terenie gminy, w której znajduje się nieruchomość (lub gminy sąsiedniej),
- posiadać kwalifikacje rolnicze,
- prowadzić gospodarstwo przez przynajmniej 5 lat po zakupie.
Istnieją jednak wyjątki — na przykład zgoda Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR).
Wymagania dla kupujących – w prostych słowach
Aby legalnie kupić siedlisko, kupujący powinien:
- sprawdzić status działki – czy to ziemia rolna, czy już odrolniona,
- ustalić powierzchnię gruntów, bo od tego zależą przepisy,
- zweryfikować plan zagospodarowania – czy pozwala na prowadzenie gospodarstwa lub rozbudowę,
- uzyskać zgodę KOWR, jeśli powierzchnia ma powyżej 1 ha i kupujący nie jest rolnikiem,
- pamiętać, że niektóre budynki mogą wymagać remontu zgodnego z prawem budowlanym.
W praktyce oznacza to, że osoba niebędąca rolnikiem najłatwiej kupi siedlisko, jeśli działka ma mniej niż 1 ha.
Warunki zakupu siedliska w zależności od wielkości działki obrazuje poniższa tabela.
| Powierzchnia siedliska | Kto może kupić? | Dodatkowe wymagania |
| Do 1 ha | każda osoba prywatna lub firma | brak obowiązku bycia rolnikiem |
| Powyżej 1 ha | głównie rolnik indywidualny | kwalifikacje rolnicze, zamieszkanie w gminie, prowadzenie gospodarstwa 5 lat |
| Powyżej 1 ha dla osoby nie będącej rolnikiem | osoba niebędąca rolnikiem | zgoda KOWR, rzadziej stosowana w praktyce |
| Działki odrolnione | każdy | traktowane jak działki budowlane |
Na co uważać przy zakupie siedliska?
Przed podpisaniem umowy warto zwrócić uwagę na kilka kwestii:
! Dojazd – czy droga jest publiczna, czy prywatna.
! Media – prąd, woda, ogrzewanie; na terenach wiejskich różnie z tym bywa.
! Stan prawny budynków – czy są wpisane do ewidencji, czy nie ma samowoli budowlanej.
! Możliwość rozbudowy – nie wszędzie wolno budować nowe obiekty.
! Obciążenia – np. służebności, hipoteki.
Ważne!Warto pamiętać, że nabycie nieruchomości rolnej w ramach licytacji komorniczej nie podlega ustawie o kształtowaniu rolnym. W praktyce oznacza to, że na licytacji możesz kupić siedlisko o dowolnej powierzchni, nie martwiąc się o konieczność spełnienia wymogów ustawy. Mówi o tym nowelizacja, która weszła w życie 26 czerwca 2019 r.: Ustawa z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2019.1080 z dnia 2019.06.11). |
Zakup siedliska może być świetnym pomysłem!
Siedlisko z domem może kupić niemal każdy, ale najłatwiej jest, gdy działka ma do 1 hektara. Przy większych nieruchomościach przepisy są bardziej rygorystyczne i preferują rolników indywidualnych. Zanim podpiszesz umowę, warto dobrze sprawdzić status gruntu, plan zagospodarowania oraz warunki, jakie nakłada KOWR. Dzięki temu
zakup siedliska będzie bezpieczny i zgodny z prawem.
